KHÁI QUÁT LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ Ở VÀ ĐẶC ĐIỂM NHÀ Ở TRONG TỪNG GIAI ĐOẠN LỊCH SỬ NHÂN LOẠI

Written by le toan. Posted in Mẫu nhà đẹp

KHÁI QUÁT LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ Ở

ĐẶC ĐIỂM NHÀ Ở TRONG TỪNG GIAI ĐOẠN LỊCH SỬ NHÂN LOẠI

Xã hội loài người trải qua các giai đoạn phát triển từ thấp đến cao, từ xã hội nguyên thủy qua nô lệ, đến phong kiến và hiện nay nhiều quốc gia đang sống ở xã hội tư bản phát triển cao bắt đầu quá độ sang thời đại công nghệ thông tin, xă hội trí thức. Nhà ở tương ứng với tiến trình này cũng đã trải qua các hình thái phát triển từ đơn giản đến phức tạp, luôn luôn được hoàn thiện đổi mới theo những thành tựu của sức sản suất, đời sống văn hóa tinh thần và tiến bộ khoa học kỹ thuật của thời đại cụ thể.

1. Ở XÃ HỘI NGUYÊN THỦY: Con người sống theo bầy, đàn với nền kinh tế du canh là chủ yếu dựa trên hái lượm và săn bắt. Con người mới chỉ biết lợi dụng vào sự ưu đãi của thiên nhiên, những lợi thế sẵn có. Nhà ở không có nhu cầu bền chắc và cố định . Không định cư lại chưa có công cụ lao động con người chủ yếu lợi dụng các địa điểm, nơi chốn, nơi sẵn có điều kiện sống thuận lợi của tự nhiên, thuận lợi cho việc ẩn náu cư trú, chống lại mưa nắng và thú dữ và đến khi biến thành nhà ở dạng nguyên sơ, cũng mới chỉ là các hốc ổ nhân tạo tổ chức kiểu bản năng thường thấy trên ngọn cây, trong hang động, hay dưới các mái đá ở vách núi. Nhà ở cuối cùng trong thời kỳ này mới là các túp lều đơn giản, các nhà sàn trên vùng đầm lầy… khi họ tiến về chinh phục thung lũng và đồng bằng. Nội dung chủ yếu bên trong ngôi nhà là bếp lửa. Khi con người cần cuộc sống định cư bắt đầu thuần hóa được một số loài động vật nuôi thì thông thường nhà ở có thêm chỗ nhốt, nuôi động vật, cũng được tổ chức xây dựng như các không gian ở nhân tạo ( bằng thảo mộc, đất đá…). Nhà ở khi ấy thực chất chỉ là nơi chú ẩn tập thể.

2. Ở XÃ HỘI NÔ LỆ: Bắt đầu có sự phân hóa về giai cấp và hình thành 2 tầng lớp rõ rệt là chủ nô lệ và nô lệ. Sức sản xuất  đã tiến bộ hơn, có sự phân hóa trong hưởng thụ của cải xã hội sản xuất và hình thức nhà ở. Con người định cư, tập hợp thành điểm quần cư cố định dưới các hình thức buôn làng, xóm trạ bên cạnh một số bộ phận vẫn sống theo kiểu du canh du cư với các hình thức cư trú theo kiểu nhà ở tạm bợ nguyên thủy. Trong các vùng định cư đã thấy xóm bản nằm bên cạnh các nguồn nước, ở các vùng sườn đồi núi hay quần thể với nhiều không gian phòng ốc có diện tích khác nhau, xây dựng rất kiên cố, nằm trong một hàng rào cây để phòng chống cướp bóc và bảo vệ quyền lực. Khu nô lệ vẫn là những lều tranh rất đơn giản với không gian sử dụng rất đa năng kết hợp với khu bếp lửa ở giữa nhà , và chuồng trại được cách ly khỏi chỗ ở để phòng hỏa hoạn và chánh hôi hám. Nguyên vật liệu vẫn là thảo mộc và đất đá được sắp xếp và tổ chức theo kinh nghiệm sống và thói quen sinh hoạt cổ truyền theo từng cộng đôfng nhỏ khép kín. Nhà ở thời kỳ này đã là cơ sở sinh hoạt, là tổ ấm của gia đình.

3. Ở XÃ HỘI PHONG KIẾN: Sự phân hóa giai cấp càng rõ rệt và đã hình thành các tổ chức sơ khai kiểu tập quyền, tầng lớp vua quan ở trong các kinh thành được bố thành cẩn mật, với tường xây cao, hào sâu, nhà cửa làm bằng vật liệu kiên cố. Xuất hiện thêm lầu gác để cuộc sống an toàn hơn và tậ dụng thêm không gian. Đại bộ phận là các nông dân sống trong các căn nhà biệt lập ở nông thôn có sân vườn rào dậu riêng biệt. Mỗi ngôi nhà là một đơn vị kinh tế tự cung tự cấp. Vật liệu chủ yếu xây nhà là đất đá, thảo mộc. Nhà ở thường là quần thể của nhiều công trình nhỏ quây quần xung quanh một không gian thoáng. Quần thể này bao gồm nhà ở chính và bếp, chuồng trại nằm trong khu vực được rào dậu để đảm bảo sinh hoạt khép kín. Nhà ở khi ấy được xem là ” cơ sở sinh hoạt và sản xuất ” của gia đình.

4. Ở XÃ HỘUI TƯ BẢN: Qúa trình công nghiệp hóa làm cho làm cho một bộ phận nông dân bị phá sản phải kéo ra thành phố để kiếm sống. Xã hội tư bản đã làm xuất hiện nhiều hình thức kiểu nhà mới khác biệt hẳn so với thời kỳ phong kiến. Trong thành phố xuất hiện những khu nhà ở dành cho tầng lớp quý tộc, nhà tư bản với các kiểu nhà biệt thự, lâu đài, được hiện đại hóa trang thiết bị và kỹ thuật xây dựng. Khu vực ở của người lao động của công nhân được tổ chức dướ dạng ký túc xá, nhà tập thể gia đình , được bố trí kiểu căn nhỏ ( 1 – 2 phòng ) rẻ tiền, bằng vật liệu kỹ thuật xây dựng truyền thống cùng sử dụng chung khu vệ sinh , bếp. Tầng lớp thị dân trung lưu và thợ thủ công thì ở trong chung cư ít tầng hay nhiều tầng với tiêu chuẩn tiện nghi thấp hoặc trong các căn nhà , được bố trí theo kiểu nhà liền kề hàng phớ với mỗ gia đình được sử dụng một lô đất: ( khoảng 40-60m2) để tổ chức kinh doanh ở tầng trệt và sinh hoạt ở tầng cao (chồng nên nhau). Đây là kiểu nhà hàng phố mà chúng ta thấy tồn tại khá phổ biến trên các thành phố cổ truyền thống Phương Đông hay quốc gia thuộc địa  (như Việt Nam, Thái Lan, Singapore…). Nhà ở giai đoạn này được xem như là một loại hàng hóa (bán, cho thuê, kinh doanh), là đơn vị tổ ấm gia đình đồng thời là cơ sở tiêu thụ của kinh tế thị trường.

Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật trong thời kỳ thứ ba đã tạo ra cho con người một sức sản xuất với khủng hoảng thừa lớn và cũng tạo cho lĩnh vực kiến trúc nhà ở sự phát triển mạnh về nội dung tổ chức không gian ở có chất lượng, về trang thiết bị tiện nghi nội thất. Nhà ở hiện đại trong thời kỳ này bao gồm những tiện nghi đời sống rất cao thể hiện ở ngay bên trong nhà ở và cả ở vùng không gian kế cận, dẫn đến cần phải mở rộng khái niệm và nội dung nhà ở gia đình, cần xem nó như là một môi trường lý tưởng để phát triển hài hòa thể lực và tinh thần cho từng con người, từng gia đình tế bào xã hội. Ngôi nhà thực sự đã chuyển sang giai đoạn “tổ ấm – cơ sở sáng tạo và phát triể trí tuệ” cho con người, vì con người hướng tới mục tiêu chất lượng cuộc sống và để thích ứng với quý thời gian rỗi và mức thu nhập kinh tế của con người khi ấy đã tăng nên rất nhiều mà để tận hưởng, họ có mong muốn được hoàn thiện bản thân và phát huy đầy đủ sức mạnh thể chất, tinh thần, trí tuệ và tình cảm nhân bản ngay trong ngôi nhà tổ ấm của mình (nhà có thư viện gia đình, có phòng sinh hoạt nghệ thuật nghiệp dư,có điều kiện thư giãn lý tưởng…).

Tài liệu tham khảo khái quát lịch sử phát triển của nhà ở do Công Ty Phú Cường chuyên cung cấp dịch vụ và thiết kế nhà đẹp soạn thảo.

Tags: , ,

Leave a comment